گیرنده‌های مرگ: بیومارکرهای جدیدی برای دیابت نوع 2 و بیماری قلبی عروقی
11 دسامبر 2017- دانشمندان کشف کردند که میزان گیرنده‌های مرگ موجود در خون می‌تواند بطور مستقیم برای اندازه گیری خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی و دیابت نوع 2 مورد استفاده قرار گیرد.
پرفسورJan Nilsson از دانشگاه Lund گفت: در افرادی با فاکتورهای خطر شناخته شده نظیر قند و چربی خون بالا، غلظت گیرنده های مرگ بالا می باشد، گیرنده‌های مرگ برای مثال در موارد عفونت که گلبولهای سفید خون با یک ویروس مقابله می‌کنند، فعال میشوند. پیش از این مطالعات نشان داده‌اند که گیرنده‌های مرگ موجود در خون قابل اندازه‌گیری هستند اما تاکنون ارتباط افزایش آنها با افزایش مرگ سلولی در دیابت نوع 2 و آترواسکروز بررسی نشده بود. هدف از این مطالعه، امکان استفاده از گیرنده‌های مرگ به عنوان نشانگری برای تخریب بافتی در حال وقوع و پیش بینی خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی و دیابت نوع 2 بود.
نتایج این پژوهش نشان داد که افزایش مرگ سلولی می‌تواند با افزایش سه عضو مختلف از این گیرنده‌ها (TNFR-1, TRAILR-2 and Fas) که متعلق به یک خانواده از گیرنده‌های مرگ هستند، ارتباط داشته باشد.
افزایش مرگ سلولی در دیابت نوع 2 و آترواسکلروز
بالا بودن قند و چربی خون(همچنین کاهش کلسترول HDL یا کلسترول خوب) استرسی برای رگهای خونی و سلولهای بتا می‌باشد. استرس طولانی مدت منجر به تخریب سلولها شده و می‌تواند موجب شود گیرنده‌های مرگ موجود بر روی سطح سلول، برنامه‌ی خودکشی سلولی را در داخل سلول فعال کنند.
دکتر Nilsson می‌گوید: هنگامیکه سلولهای بتا تخریب میشوند، تولید انسولین کاهش می‌یابد و خطر ابتلا به دیابت را افزایش می‌دهد. این تخریب، فرایندهای ترمیم را در عروق خونی فعال می‌کند. چنانچه ترمیم‌های مذکور بخوبی انجام نشود، معمولاً منجر به ایجاد پلاک در عروق خونی (آترواسکلروز) می‌شود که جدا شدن یا ایجاد شکافی در این پلاکها علت اولیه‌ی انفارکتوس میوکارد یا سکته‌ی مغزی است.
در این مطالعه همچنین محققان ارتباط بین عوامل مختلف خطر(سن، BMI، چربیهای خون، قندخون و فشارخون) با گیرنده‌های مرگ TNFR-1، TRAILR-2و Fasرا در نمونه‌های خونی 4742 فرد شرکت کننده در مطالعه‌ی جمعیتی Malmö Diet Cancer بررسی کردند.
نمونه‌های تهیه شده از دهه‌ی 90 میلادی با خطر ابتلا به دیابت، حمله‌ی قلبی و سکته در 20 سال بعد در این افراد مقایسه شد. نتایج بوضوح نشان‌دهنده‌ی ارتباط بین غلظت گیرنده‌های مرگ در خون و عوامل خطر مختلف بود.
میزان بالای گیرنده‌های مرگ در افراد دیابتی نشان دهنده‌ی افزایش استرس سلولی و خطر تخریب ارگانهای مختلف است. در میان افراد غیر دیابتی، افزایش میزان گیرنده‌های مرگ با افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع 2 و بیماریهای قلبی عروقی ارتباط دارد. این یافته‌ها نشان می‌دهد که میزان گیرنده‌های مرگ موجود در خون، منعکس کننده‌ی تخریبی است که عوامل خطر در ارگانهای مختلف ایجاد می‌کنند.
Nilsson می‌گوید: از سوی دیگر، ما نتوانستیم ارتباطی را بین غلظت گیرنده‌های مرگ با خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی در میان افراد دیابتی بیابیم که این موضوع تبدیل به یک پارادوکس شده است. ما هنوز نمی‌فهمیم که چرا این ارتباط وجود ندارد اما این ممکن است به دلیل بالا بودن غلظت این بیومارکرها (گیرنده‌های مرگ) از قبل، در افراد دیابتی باشد.
محققان نتیجه‌گیری کردند که وجود گیرنده‌های مرگ در خون می‌تواند به عنوان معیاری برای اندازه‌گیری آسیب بافتی در حال وقوع و پیش بینی خطر ابتلا به دیابت نوع 2 و بیماریهای قلبی عروقی مورد استفاده قرار گیرد.
Nilsson گفت: اگر ما بتوانیم در مراحل اولیه با نظارت بر این بیومارکرها، خطر ابتلا به دیابت نوع 2 و بیماریهای قلبی عروقی را ارزیابی کنیم، شاید بتوانیم با درمان عوامل خطر آسیب به سلولهای بتا و دیواره‌ی عروق خونی را کاهش دهیم. محققان امیدوارند که از این نشانگرها بتوانند در مطالعات بالینی آینده و یا در توسعه‌ی داروهای جدید استفاده کنند.
سایت ومنبع خبر:
EBioMedicine, 2017; DOI: 10.1016/j.ebiom.2017.11.023
www.sciencedaily.com/releases/2017/12/171211091927.htm